Een zandloper is een klassiek instrument waarmee je tijd kunt meten door een fijne substantie door een smalle opening te laten stromen. Het meest gebruikte materiaal in zandlopers is zand, omdat het gelijkmatig en voorspelbaar door de opening valt. Dit zorgt ervoor dat de tijd nauwkeurig kan worden afgelezen. Zandlopers bestaan al sinds de oudheid en werden vooral in de middeleeuwen veel gebruikt, bijvoorbeeld in de keuken, op schepen en bij wetenschappelijke experimenten.

Naast hun praktische functie zijn zandlopers ook een krachtig symbool geworden voor het verstrijken van de tijd. Tegenwoordig zie je ze vaak als decoratie of als cadeau, waarbij ze herinneren aan de waarde van tijd. Hoewel er experimenten zijn geweest met andere materialen zoals water of kwik, bleek zand het meest betrouwbaar en veilig. Daarom is zand het traditionele en meest gebruikte materiaal in zandlopers.