Tom Sawyer is een verzonnen jongen bedacht door de Amerikaanse schrijver Mark Twain. In het boek 'De Avonturen van Tom Sawyer', dat verscheen in 1876, beleeft Tom allerlei spannende en grappige avonturen in een dorpje aan de Mississippi. Zijn ondeugende karakter en levendige fantasie maken hem tot een geliefde figuur in de wereldliteratuur. Vooral de scène waarin hij een schutting laat schilderen door zijn vrienden is beroemd geworden.

Mark Twain liet zich voor Tom inspireren door zijn eigen jeugd en vrienden. Door het boek naar Tom te vernoemen, wilde Twain jonge lezers aanspreken. Tom Sawyer komt ook voor in andere boeken van Twain en is wereldwijd bekend geworden door verfilmingen en strips.