Een architectonisch monument is een gebouw of bouwwerk met bijzondere historische, culturele of artistieke waarde. Zulke monumenten worden vaak beschermd door de overheid om hun unieke karakter en betekenis voor de samenleving te behouden.

Niet alleen kastelen of kerken kunnen als monument worden erkend, maar ook bruggen, torens, woonhuizen en zelfs technische constructies zoals vuurtorens of watertorens. In veel landen zijn er strikte regels en lijsten om deze monumenten te beschermen, zodat ze ook voor toekomstige generaties bewaard blijven. Sommige van deze monumenten staan zelfs op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.